Smartfony to urządzenia, które stały się nieodłącznym elementem codziennego życia. Używamy ich do pracy, komunikacji, rozrywki i edukacji. Jednak wraz z rosnącą liczbą godzin spędzanych z telefonem w dłoni, coraz więcej osób zaczyna dostrzegać negatywne skutki, jakie to niesie dla zdrowia, zwłaszcza w kontekście układu mięśniowo-szkieletowego. Problemy takie jak bóle pleców, szyi, nadgarstków, a także ogólne zmniejszenie mobilności stają się coraz bardziej powszechne. W artykule tym przyjrzymy się, w jaki sposób długotrwałe korzystanie z urządzeń mobilnych wpływa na nasz układ mięśniowo-szkieletowy oraz jak możemy zminimalizować ryzyko problemów zdrowotnych związanych z ich użytkowaniem.
- Jak smartfony wpływają na naszą postawę?
- Ból nadgarstka – skutki długotrwałego trzymania telefonu
- Bóle pleców – wpływ smartfonów na dolny odcinek kręgosłupa
- Jakie działania możemy podjąć, aby zminimalizować negatywne skutki użytkowania smartfonów?
- Podsumowanie
Jak smartfony wpływają na naszą postawę?
Text Neck – zjawisko bólu szyi
Jednym z najbardziej powszechnych problemów zdrowotnych związanych z użytkowaniem smartfonów jest tzw. „text neck” – zespół bólów szyi wynikających z długotrwałego pochylania głowy w dół podczas korzystania z telefonu. Kiedy patrzymy w ekran telefonu, zazwyczaj pochylamy głowę w przód, co zwiększa nacisk na kręgosłup szyjny.
W wyniku takiej postawy mięśnie szyi i karku muszą pracować intensywniej, aby utrzymać głowę w tej pozycji. Z czasem prowadzi to do zmęczenia mięśni, ich napięcia oraz bólu. Problem „text neck” jest szczególnie dotkliwy, ponieważ nie tylko powoduje bóle szyi, ale może także prowadzić do przewlekłych dolegliwości w okolicy górnej części pleców oraz ramion.
Pogorszenie postawy ciała
Częste korzystanie z telefonu w nieodpowiednich pozycjach, takich jak siedzenie z zaokrąglonymi plecami, prowadzi do trwałych zmian w postawie ciała. Długotrwałe przyjmowanie niewłaściwej postawy podczas korzystania z urządzeń mobilnych może prowadzić do wytworzenia tzw. „cyfrowego garbu”, czyli nadmiernej kifozy (zaokrąglenia kręgosłupa w odcinku piersiowym).
Zjawisko to jest szczególnie powszechne u osób młodszych, które spędzają dużą część dnia z głową pochyloną w kierunku ekranu. Z czasem może to prowadzić do problemów z równowagą ciała, bólem pleców i zwiększonym ryzykiem uszkodzenia struktur kręgosłupa.
Ból nadgarstka – skutki długotrwałego trzymania telefonu
Zespół cieśni nadgarstka
Długotrwałe trzymanie smartfona w jednej ręce oraz częste pisanie tekstów lub przewijanie ekranu może prowadzić do problemów z nadgarstkami, w tym do zespołu cieśni nadgarstka. Ten stan występuje, gdy dochodzi do ucisku nerwu pośrodkowego, który przebiega przez kanał nadgarstka. W wyniku długotrwałego obciążenia nadgarstka może dojść do jego stanów zapalnych, które powodują ból, mrowienie, drętwienie, a w niektórych przypadkach także utratę siły chwytu.
Choć zespół cieśni nadgarstka jest częściej związany z pracą przy komputerze, to również użytkowanie smartfona, szczególnie w przypadku częstego pisania, może przyczynić się do rozwoju tego schorzenia.
Zmiany w strukturach mięśniowych nadgarstka
Długotrwałe korzystanie z urządzeń mobilnych może prowadzić do nieprawidłowego obciążenia mięśni i ścięgien nadgarstka. Może to skutkować napięciem mięśniowym, zmniejszoną elastycznością oraz zwiększoną podatnością na urazy. Regularne korzystanie z telefonu w niewłaściwej pozycji rąk może prowadzić do dolegliwości bólowych, które nie tylko wpływają na komfort użytkownika, ale także mogą ograniczać jego zdolność do wykonywania codziennych czynności.
Bóle pleców – wpływ smartfonów na dolny odcinek kręgosłupa
Zwiększone napięcie w dolnym odcinku pleców
Choć większość osób skupia się na bólach szyi związanych z korzystaniem z telefonu, problematyczne są również bóle w dolnej części pleców. Korzystanie z urządzeń mobilnych, szczególnie w pozycjach siedzących, zwiększa napięcie w mięśniach dolnej części pleców. Siedzenie z lekko pochyloną postawą (np. przytrzymywanie telefonu na stole lub w rękach) zmusza mięśnie pleców do pracy w nienaturalny sposób, co prowadzi do ich nadmiernego napięcia i bólu.
Z czasem, jeśli taka postawa jest utrzymywana przez długi czas, może dojść do przeciążenia mięśni przykręgosłupowych, a także do uszkodzenia krążków międzykręgowych. W najgorszym przypadku może to prowadzić do poważniejszych problemów z kręgosłupem, takich jak przepuklina krążka międzykręgowego.
Jakie działania możemy podjąć, aby zminimalizować negatywne skutki użytkowania smartfonów?
Utrzymywanie odpowiedniej postawy
Podstawą jest świadomość własnej postawy ciała podczas korzystania z telefonu. Aby zapobiegać bólom szyi i pleców, warto trzymać telefon na wysokości oczu, aby unikać pochylania głowy w dół. Należy również pamiętać o prostowaniu pleców i dbaniu o ich prawidłową postawę, szczególnie podczas długich okresów użytkowania.
Regularne przerwy
Długie sesje spędzane z telefonem mogą prowadzić do zmęczenia mięśni. Warto wprowadzić nawyk robienia regularnych przerw, w trakcie których można się rozciągnąć, wstać i rozprostować ciało. Przerwy co 30–60 minut pomagają zmniejszyć napięcie mięśniowe i poprawić krążenie.
Ćwiczenia wzmacniające mięśnie
Regularne ćwiczenia fizyczne, szczególnie te, które wzmacniają mięśnie pleców, szyi i nadgarstków, mogą pomóc w zapobieganiu bólom związanym z użytkowaniem smartfonów. Warto wykonywać ćwiczenia rozciągające oraz wzmacniające mięśnie stabilizujące kręgosłup. Ćwiczenia te mogą również poprawić postawę ciała.
Wykorzystanie akcesoriów wspomagających
Aby poprawić komfort korzystania z telefonu, można skorzystać z akcesoriów, takich jak statywy, uchwyty, a także opaski wspierające nadgarstki. Dzięki nim telefon można ustawić w wygodnej pozycji, a nadgarstki i ręce będą mniej obciążone.
Podsumowanie
Długotrwałe korzystanie z smartfonów może mieć negatywny wpływ na zdrowie układu mięśniowo-szkieletowego, szczególnie w zakresie bólu szyi, pleców oraz nadgarstków. Regularne i nieprawidłowe użytkowanie telefonu w niewłaściwych pozycjach ciała może prowadzić do przewlekłych problemów zdrowotnych, które wpływają na jakość życia. Aby zminimalizować ryzyko tych dolegliwości, warto zadbać o odpowiednią postawę ciała, regularnie robić przerwy oraz wykonywać ćwiczenia wzmacniające mięśnie. Wprowadzenie tych prostych nawyków pomoże w ochronie zdrowia układu mięśniowo-szkieletowego, umożliwiając jednocześnie komfortowe i bezpieczne korzystanie z urządzeń mobilnych.