Nietolerancja laktozy należy do jednej z najpowszechniejszych nietolerancji pokarmowych, dlatego w mniejszym lub większym stopniu dotyka dużą część populacji – zarówno osoby dorosłe, jak i małe dzieci. Związane z nią objawy to przede wszystkim ból brzucha, biegunka i gazy. Po przeczytaniu tego artykułu dowiesz się, jakie  przyczyny powodują nietolerancję laktozy oraz jak ją rozpoznać i leczyć.

  1. Nietolerancja laktozy – co to?
  2. Gdzie znajduje się laktoza?
  3. Jakie są przyczyny nietolerancji laktozy?
  4. Nietolerancja laktozy – objawy
  5. Diagnostyka nietolerancji laktozy
  6. Jak leczyć nietolerancję laktozy?
  7. Nietolerancja laktozy, a uczulenie na mleko – czym się różnią

Nietolerancja laktozy – co to?

Laktoza, czyli inaczej cukier mleczny to związek chemiczny składający się z glukozy i galaktozy, który naturalnie występuje w mleku ssaków. Czym w takim razie jest nietolerancja laktozy? Jest to nietolerancja pokarmowa spowodowana niedoborem laktazy – enzymu niezbędnego do prawidłowego trawienia laktozy, który rozkłada ją na cukry proste. Organizm osoby zmagającej się z nietolerancją laktozy nie potrafi w pełni rozkładać i wchłaniać tego związku chemicznego.

Gdzie znajduje się laktoza?

Laktozę możemy znaleźć w wielu codziennie stosowanych produktach. Zawierają ją przede wszystkim mleko i produkty mleczne, takie jak: sery, jogurty, śmietany, maślanki, kefiry, lody i wiele innych. Laktoza będzie również obecna w wielu wyrobach cukierniczych i piekarniczych, sosach, daniach gotowych, a nawet wędlinie. Cukier mleczny jest powszechnie stosowany, dlatego osoby cierpiące na nietolerancję laktozy powinny dokładnie czytać skład spożywanych produktów i się go wystrzegać.

Jakie są przyczyny nietolerancji laktozy?

Wśród przyczyn nietolerancji laktozy wymienia się kilka możliwości. Pierwszą z nich jest hipolaktazja, czyli pierwotny niedobór laktazy dziedziczony recesywnie. U osób z tym typem niedoboru laktazy, jej aktywność i ilość ciągle się zmniejsza, a objawy pojawiają się dopiero w wieku dorosłym.

Inną przyczyną niedoboru laktazy może być alaktazja, czyli bardzo rzadki, wrodzony defekt metaboliczny uniemożliwiający wytwarzanie laktazy. W tym przypadku symptomy można zauważyć już od najmłodszych lat, nawet po pierwszym karmieniu dziecka.

Najbardziej powszechnym rodzajem nietolerancji laktozy jest nietolerancja wtórna, która powstaje w wyniku uszkodzenia nabłonka i kosmków jelitowych, co prowadzi do zablokowania produkcji laktazy. Ale jak do tego dochodzi? Defekt wspomnianych części jelita może powstać po takich chorobach jak:

  • choroba Leśniowskiego-Crohna, czyli przewlekła choroba obejmująca ściany przewodu pokarmowego;
  • zapalenie jelita;
  • infekcja żołądkowo-jelitowa;
  • pasożytnicze zakażenie przewodu pokarmowego;
  • celiakia;
  • inne alergie pokarmowe.

Do uszkodzenia nabłonka i kosmków jelitowych może również doprowadzić spożywanie niektórych leków, szczególnie antybiotyków, nadmierne picie alkoholu oraz nieodpowiednia, długotrwale bezmleczna dieta.

Nietolerancja laktozy – objawy

Objawy nietolerancji laktozy są bardzo niecharakterystyczne i mogą wskazywać również na inne choroby przewodu pokarmowego. Wśród symptomów wyróżnia się:

  • ból i skurcze brzucha;
  • wzdęcia;
  • gazy;
  • biegunki;
  • nudności;
  • kolki;
  • słyszalne ruchy jelit.

Ważne jest dostrzeżenie, czy te objawy pojawiają się po zjedzeniu produktów zawierających laktozę, a czy wyeliminowanie ich z diety poprawia samopoczucie i hamuje występowanie wszelkich symptomów. Powyższe objawy będą występowały przy wszystkich rodzajach nietolerancji laktozy, a także zarówno u dzieci, jak i dorosłych, dlatego należy obserwować noworodka i w razie potrzeby skonsultować się z lekarzem.

Diagnostyka nietolerancji laktozy

Podstawą diagnostyki nietolerancji laktozy jest wizyta u lekarza pierwszego kontaktu, który po wywiadzie lekarskim będzie mógł zlecić kolejne badania. Aby rozpoznać alergię na laktozę, wykonuje się:

  • wodorowy test oddechowy – to podstawowe badanie przy rozpoznaniu nietolerancji laktozy. Pacjent przychodzi na badanie na czczo i początkowo lekarz dokonuje pomiaru stężenia wodoru w wydychanym powietrzu. Później pacjentowi podawany jest roztwór laktozy i w odstępach czasowych pobierane są kolejne próbki stężenia wodoru z wydychanego powietrza. Podwyższony poziom wodoru może oznaczać nietolerancję laktozy.
  • test tolerancji laktozy – to kolejne badanie krwi, podczas którego, lekarz na początku pobiera krew i bada stężenie glukozy, po czym podaje pacjentowi doustnie laktozę i ponownie pobiera krew, aby sprawdzić, w jakim stopniu zmieniło się stężenie glukozy;
  • badanie moczu – to analiza moczu pod kątem poziomu galaktozy, po wcześniejszym
    podaniu pacjentowi laktozy z etanolem;
  • badanie pH stolca – czyli analiza stolca, pod względem kwasowości i zasadowości. Jeśli stolec ma kwaśny odczyn pH, może to oznaczać nietolerancję laktozy;
  • próba eliminacyjna – to najpowszechniejsze badanie wykonywane przez pacjenta, który przez okres 2 tygodni eliminuje laktozę ze swojej diety i obserwuje wszelkie zmiany i to, czy objawy pojawiają się po ponownym spożyciu laktozy;
  • testy genetyczne – pomogą potwierdzić lub wykluczyć wystąpienie mutacji w genie;
  • endoskopia – to inwazyjna metoda zbadania nietolerancji laktozy polegająca na pobraniu wycinka jelita i zbadaniu zawartości laktazy.

Jak leczyć nietolerancję laktozy?

Obecnie nie istnieje metoda wyleczenia nietolerancji laktozy, a jedyną skuteczną metodąniwelowania jej objawów jest eliminacja laktozy z diety. W zależności od nasilenia i rodzaju objawów laktozę można wyeliminować całkowicie lub zachować w swoim jadłospisie jej śladowe ilości. Niektóre osoby zmagające się z nietolerancją laktozy stosują tabletki z laktazą pomagające przy trawieniu mleka i produktów mlecznych. Pacjenci mogą się również zwrócić z poradą do dietetyka, który pomoże ułożyć stosowny jadłospis, w taki sposób, aby wszystkie składniki odżywcze były dobrze zachowane, a cała dieta była zdrowa i różnorodna. W przypadku niemowląt zaleca się całkowite unikanie laktozy i stosowanie mieszanek mlecznych niezawierających tego związku chemicznego.

Nietolerancja laktozy, a uczulenie na mleko – czym się różnią


Nietolerancja laktozy i alergia na mleko to dwie odmienne choroby. Nietolerancja laktozy wiąże się z brakiem lub zmniejszoną zdolnością trawienia laktozy, a jej objawy manifestują się głównie w problemach z przewodem pokarmowym, np. bólem brzucha czy biegunką.

Uczulenie na mleko jest reakcją organizmu na białka mleka, a jej symptomy są typowe dla alergii – występuje czerwona wysypka i podrażnienie skóry.

Udostępnij

O autorze

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *